Nếu bạn từng nghe nhiều người nói rằng “Cứ có quốc tịch New Zealand là sang Úc sống rất dễ”, thì thật ra cơ sở nằm ở chính Trans Tasman Travel Arrangement (TTTA) – một trong những thỏa thuận tự do di chuyển hiếm hoi nhất trên thế giới, và cũng là lý do hàng chục nghìn người New Zealand sang Úc làm việc mỗi năm.
Nhiều người Việt chưa hiểu rõ bản chất của TTTA, dẫn đến hiểu lầm rằng đây là một dạng visa. Nhưng thật ra, TTTA là nền tảng chính trị – pháp lý tạo điều kiện cho công dân hai nước đi lại, sinh sống và làm việc gần như không rào cản.
Dưới đây là phân tích toàn diện, theo góc nhìn của chuyên gia di trú UCA.
Bối cảnh ra đời của Trans Tasman Travel Arrangement
Một điều nhiều người không biết là Úc và New Zealand đã cho phép công dân hai nước đi lại tự do từ trước khi chính sách nhập cư hiện đại hình thành. Đến năm 1973, hai chính phủ quyết định “ghi lại bằng văn bản” cơ chế này, tạo thành Trans Tasman Agreement (TTTA) là một thỏa thuận nhằm:
- Duy trì di chuyển tự do giữa hai quốc gia láng giềng;
- Thúc đẩy hợp tác về lao động, kinh tế và xã hội;
- Củng cố mối quan hệ chiến lược song phương trong khối Commonwealth.
Tuy TTTA không phải là một hiệp ước ràng buộc theo nghĩa pháp lý, nhưng nó được duy trì ổn định suốt 50 năm qua, thông qua nhiều cải cách liên quan đến hộ chiếu, thị thực và quyền cư trú.
Một điểm quan trọng là 1994 – Úc áp dụng hệ thống visa bắt buộc cho mọi người nhập cảnh, nhưng để giữ TTTA, Úc tạo ra Special Category Visa (SCV – subclass 444) dành cho công dân New Zealand. Từ đó, TTTA bước sang giai đoạn mới đó là tự do đi lại nhưng nằm trong khuôn khổ visa đặc thù.
Quyền lợi công dân Úc và New Zealand được hưởng từ TTTA
Dù là thỏa thuận song phương, mức độ quyền lợi hai bên nhận được không hoàn toàn giống nhau. Tuy nhiên, điểm chung là công dân hai nước được hưởng ưu tiên vượt xa so với công dân các quốc gia khác.
Quyền lợi dành cho công dân New Zealand khi sang Úc
Đây là phần quan trọng nhất vì liên quan trực tiếp đến nhu cầu định cư của người Việt chọn lộ trình “New Zealand – Úc”.
Khi nhập cảnh Úc, công dân New Zealand:
- Không cần xin visa trước.
- Được cấp SCV subclass 444 ngay tại sân bay nếu vượt qua kiểm tra health & character.
- Được làm việc toàn thời gian mà không cần xin Work Visa.
- Được sinh sống dài hạn tại Úc.
- Con cái có thể học trường công với chi phí ưu đãi.
- Có thể xin PR Úc theo pathway mới dành cho người New Zealand cư trú hợp lệ.
Thật ra, trên thực tế, nhiều công dân New Zealand sống ở Úc hàng chục năm chỉ với SCV một cách hoàn toàn hợp pháp và ổn định. UCA từng gặp nhiều khách khách hàng người Việt chọn định cư New Zealand trước, rồi sau khi có quốc tịch thì họ chuyển sang Úc để hưởng mức lương cao hơn trong ngành IT và Y tế.
Quyền lợi dành cho công dân Úc khi sang New Zealand
Quyền lợi công dân Úc ở New Zealand còn “thoải mái” hơn:
- Không cần xin visa trước hoặc khi nhập cảnh.
- Được sống và làm việc tại New Zealand không giới hạn.
- Được hưởng hầu hết các quyền lợi an sinh (nhà ở, y tế, giáo dục).
- Người có PR Úc cũng được hưởng nhiều ưu tiên tương đương công dân.
Nói cách khác, New Zealand gần như mở hoàn toàn cánh cửa cho công dân Úc.
Thay đổi chính sách của Úc dành cho công dân New Zealand
Năm 2023, Úc công bố một thay đổi mang tính “lịch sử”, giúp củng cố thêm giá trị của TTTA: Công dân New Zealand có thể xin quốc tịch Úc dễ dàng hơn, không cần phải trải qua giai đoạn PR phức tạp như trước đây.
Yêu cầu rất đơn giản chỉ cần:
- Sống hợp pháp tại Úc theo SCV từ 4 năm trở lên.
- Đạt yêu cầu character.
- Không cần thời gian PR trước khi nộp citizenship.
Điều này xuất phát từ nhận định rằng người New Zealand đóng góp lớn cho nền kinh tế Úc; do đó, việc trao quốc tịch dễ dàng hơn là hợp lý. Nhiều chuyên gia đánh giá đây là “mở rộng mạnh nhất của TTTA trong 20 năm qua”.
Hiệp ước mở ra cơ hội sở hữu song tịch Úc – New Zealand
Đây chính là lý do TTTA trở thành “vũ khí chiến lược” với những ai đang cân nhắc định cư. Không cần phải băn khoăn nên định cư Úc hay New Zealand nữa khi có thể chọn cả hai.
Lộ trình phổ biến được nhiều người lựa chọn đó là:
- Nhập cư New Zealand, lấy Resident Visa, vào PRV rồi xin quốc tịch New Zealand. Xứ sở kiwi có các diện định cư tay nghề SMC, Green List, Work to Residence… tương đối dễ tiếp cận cho người Việt.
- Với quốc tịch New Zealand, bạn có quyền sang Úc sống và làm việc theo SCV mà không cần xin visa trước.
- Sau đủ thời gian tại Úc thì xin quốc tịch Úc. Kết quả là đương đơn sở hữu song tịch Úc – New Zealand, điều mà người đi thẳng chương trình định cư Úc chưa chắc đạt được dễ dàng.
UCA Immigration tư vấn định cư New Zealand – Mở rộng cánh cửa sang Úc
Nếu mục tiêu cuối cùng của bạn không chỉ là định cư mà còn là một tương lai ổn định, thu nhập cao và tự do lựa chọn nơi sinh sống, thì New Zealand đang là chiến lược tối ưu nhất hiện nay. Với nhiều năm kinh nghiệm và hàng nghìn hồ sơ thành công, UCA Immigration là đơn vị tiên phong giúp người Việt tiếp cận trọn vẹn cơ hội này.
- 14+ năm chuyên sâu trong mảng định cư New Zealand và Canada.
- Tỷ lệ thành công cao nhờ quy trình thẩm định kỹ lưỡng và chuẩn hóa hồ sơ theo đúng tiêu chuẩn của INZ.
- Đối tác luật sư và employer uy tín, giúp tăng cơ hội job offer và giảm rủi ro trong quá trình nộp Resident Visa.
- Chiến lược lộ trình dài hạn: không chỉ dừng ở New Zealand, mà hướng bạn tới cơ hội làm việc – định cư tại Úc thông qua TTTA.
- Cam kết đồng hành 24/7, hỗ trợ đến khi bạn ổn định cuộc sống tại nước mới.
Điều khiến dịch vụ của UCA khác biệt nằm ở tầm nhìn chiến lược. Chúng tôi không chỉ tập trung vào “đi New Zealand”, mà hướng bạn đến điểm đích cuối cùng.
Trans Tasman Travel Arrangement không chỉ là một thỏa thuận di chuyển tự do giữa Úc và New Zealand. Nó còn là đòn bẩy chiến lược cho những ai đang tìm lộ trình định cư thông minh, đặc biệt là người Việt có tay nghề.
